Đoàn Hội Bảo trợ Người khuyết tật và Trẻ mồ côi Thành phố Hồ Chí Minh tìm hiểu mô hình tạo việc làm, tham quan Tòa nhà Quốc hội Hàn Quốc và kết nối đối tác, hướng tới những giải pháp thiết thực về sinh kế, y tế và giáo dục.
Nhận lời mời của Ủy ban Phát triển Giao lưu Hàn - Việt (KVC), đoàn Hội Bảo trợ Người khuyết tật và Trẻ mồ côi Thành phố Hồ Chí Minh (HBT) công tác tại Seoul từ ngày 9 đến 12/10/2026. Chương trình gồm làm việc với Goodwill Store, tìm hiểu hoạt động tại Tòa nhà Quốc hội Hàn Quốc và trao đổi với KVC về khả năng hợp tác trong lĩnh vực bảo trợ xã hội.
Được thành lập theo Quyết định số 5367/QĐ-UB-VX ngày 12/10/1998 của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, HBT đã có gần ba thập kỷ hoạt động và xây dựng mạng lưới bảo trợ rộng khắp. Trong nhiệm kỳ 2021-2025, Hội vận động hơn 90,4 tỷ đồng, gồm tiền mặt và hiện vật, vượt hơn hai lần chỉ tiêu; trực tiếp và gián tiếp hỗ trợ trên 81.500 lượt người khuyết tật và trẻ mồ côi tại thành phố và khu vực lân cận. Bên cạnh trợ giúp khẩn cấp, tặng quà, Hội triển khai các chương trình sinh kế, học bổng, phẫu thuật, phục hồi chức năng và dạy nghề thông qua Trung tâm Dạy nghề cho Người khuyết tật và Trẻ mồ côi trực thuộc Hội.
Chuyến công tác diễn ra trong bối cảnh công tác xã hội về khuyết tật ngày càng chuyển từ cách tiếp cận chủ yếu tập trung vào điều trị, trợ giúp sang mô hình xã hội, nhấn mạnh việc tháo gỡ rào cản và bảo đảm quyền, cơ hội bình đẳng. Cùng với hoạt động hỗ trợ, HBT có chức năng đề xuất, kiến nghị hoàn thiện chính sách, pháp luật và mở rộng hợp tác quốc tế để tiếp nhận tri thức, nguồn lực. Vì vậy, chương trình với Goodwill Store, hoạt động tìm hiểu tại Quốc hội Hàn Quốc và buổi làm việc với KVC kết hợp ba hướng: kinh nghiệm thực tiễn, hiểu biết về chính sách và kết nối nguồn lực.
Bà Nguyễn Thị Bích Ngọc, Chủ tịch Hội Bảo trợ Người khuyết tật và Trẻ mồ côi Thành phố Hồ Chí Minh, trưởng đoàn công tác đang trao đổi các mô hình hoạt động của thành Hội với Ủy ban Phát triển Giao lưu Hàn - Việt (KVC).
Theo định hướng của Hội, chuyến đi không chỉ nhằm tìm kiếm tài trợ mà còn hướng tới xây dựng quan hệ đối tác bình đẳng, trong đó HBT là đơn vị triển khai minh bạch, có mạng lưới và kinh nghiệm thực tế; các đối tác Hàn Quốc có thể cùng phát triển mô hình xã hội, nghiên cứu chính sách và thực hiện trách nhiệm xã hội doanh nghiệp (CSR) tại Việt Nam.
Goodwill Store và mô hình tạo sinh kế từ kinh tế tuần hoàn
Điểm làm việc đầu tiên của đoàn là Goodwill Store, hệ thống cửa hàng thuộc Quỹ Phúc lợi Miral (Miral Welfare Foundation). Ông Lee Jae Yeol, Giám đốc Goodwill Store, cùng các thành viên đón đoàn trong không khí thân tình; hai bên trao đổi nhiều nội dung về mô hình hoạt động. Được thành lập năm 1993, Miral hướng tới thúc đẩy sự hòa nhập xã hội của người khuyết tật. Goodwill Store vận dụng triết lý “Charity to Opportunity” - chuyển từ trao tặng sang mở ra cơ hội - vào một mô hình kinh tế xã hội có khả năng tự vận hành, tạo nguồn thu bền vững.
Theo thông tin được chia sẻ tại buổi làm việc, Goodwill Store hiện có 51 cửa hàng trên toàn Hàn Quốc và tạo việc làm cho khoảng 500 lao động khuyết tật. Hệ thống bảo đảm mức lương tối thiểu theo quy định, được nêu là 10.320 won mỗi giờ, kèm phụ cấp làm việc ngày nghỉ, cho 82% lao động khuyết tật nặng. Đây là kết quả đáng chú ý trong bối cảnh người khuyết tật nặng còn gặp nhiều rào cản khi tiếp cận việc làm và tiền lương bình đẳng.
Mô hình hoạt động dựa trên kinh tế tuần hoàn gắn với phục hồi chức năng nghề nghiệp. Thay vì bắt đầu từ sản xuất hàng hóa mới, Goodwill Store tiếp nhận đồ quyên góp như quần áo, túi xách, giày dép, đồ gia dụng nhỏ, sách báo và thực phẩm đóng gói còn hạn sử dụng trên sáu tháng. Hệ thống có tổng đài chăm sóc khách hàng 1533-0091 để điều phối việc thu gom. Để kiểm soát chi phí vận chuyển và lưu kho, đơn vị không nhận đồ nội thất cồng kềnh, thiết bị điện lạnh, hàng hóa hư hỏng hoặc vật dụng thủy tinh dễ vỡ.
Bên cạnh nguồn hàng từ cá nhân, Goodwill Store còn hợp tác với các tập đoàn kinh tế. Thỏa thuận với Tập đoàn Daesang, trong đó có chiến dịch “Love Food”, giúp tiếp nhận hàng tồn kho và thực phẩm, bổ sung nguồn hàng cho cửa hàng. Cách làm này đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp xử lý hàng tồn, giảm chi phí tiêu hủy và ghi nhận hoạt động môi trường, xã hội trong các báo cáo phát triển bền vững.
Với HBT, trao đổi với Goodwill Store gợi mở khả năng chuyển giao kinh nghiệm quản lý và vận hành mô hình xã hội. Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp cho Người khuyết tật và Trẻ mồ côi tại Hóc Môn đang đứng trước yêu cầu tìm việc làm cho 60% học viên sau tốt nghiệp. Trong khi nghề thủ công truyền thống giảm dần lợi thế cạnh tranh, đào tạo kỹ năng cho các ngành dịch vụ, bán lẻ và kho vận được xem là một hướng cần nghiên cứu.
Nếu tiếp nhận được quy trình phù hợp, HBT có thể mở rộng việc làm tại chỗ và tạo nguồn thu để tái đầu tư cho học bổng, phẫu thuật chỉnh hình, xe lăn cùng các chương trình bảo trợ khác. Ở chiều ngược lại, Miral đang định hướng phát triển quốc tế; một cửa hàng thí điểm hoặc mô hình nhượng quyền tại Thành phố Hồ Chí Minh - đô thị có hơn 14 triệu dân và tầng lớp trung lưu ngày càng phát triển - có thể trở thành trường hợp nghiên cứu quốc tế cho Goodwill. Với tư cách một tổ chức xã hội có tư cách pháp nhân, mạng lưới hoạt động rộng và kinh nghiệm phối hợp với chính quyền thành phố, HBT có thể là đối tác địa phương để Miral xem xét chuyển giao thương hiệu, mở rộng hiện diện và củng cố uy tín trong cộng đồng các tổ chức phi chính phủ quốc tế.
Kết nối nguồn lực và đối tác Hàn Quốc
Trong chương trình tiếp theo, đoàn làm việc với Ủy ban Phát triển Giao lưu Hàn - Việt (KVC). Đoàn bày tỏ sự trân trọng trước sự đón tiếp của lãnh đạo Ủy ban, Giám đốc Lee và đại diện các lĩnh vực kinh tế, chăm sóc sức khỏe, làm đẹp, văn hóa, truyền thông. KVC giới thiệu vai trò thúc đẩy ngoại giao nhân dân và huy động nguồn lực. Ủy ban chính thức ra mắt ngày 30/7/2024 tại Trung tâm Văn hóa Nonhyun ở Seoul; theo thông tin tại buổi làm việc, KVC quy tụ hơn 200 nhân sự chủ chốt, gồm đại diện ngoại giao, trong đó có Phó Đại sứ Việt Nam tại Hàn Quốc, lãnh đạo Bộ Công Thương và doanh nhân hai nước.
KVC hướng tới tăng cường hợp tác về thương mại, công nghiệp, đầu tư, văn hóa, giáo dục và giao lưu nhân lực. Hoạt động của Ủy ban gồm kết nối doanh nghiệp, tư vấn chính sách đầu tư và hỗ trợ các dự án giáo dục quốc tế. Một số hoạt động được giới thiệu tại buổi làm việc gồm hội nghị phối hợp với Tập đoàn Hoa Sen về xuất khẩu vật liệu xây dựng và các chương trình phát triển giáo dục.
Hàn Quốc là một trong những nhà đầu tư nước ngoài lớn tại Việt Nam. Cùng với yêu cầu về môi trường, xã hội và quản trị (ESG), doanh nghiệp Hàn Quốc ngày càng triển khai các chương trình CSR nhằm xây dựng hình ảnh thương hiệu nhân văn, củng cố quan hệ với chính quyền địa phương và bảo đảm phát triển bền vững. Các hoạt động ngày càng đa dạng, được triển khai theo định hướng dài hạn; trong đó có chương trình cấp học bổng liên tục cho hàng trăm sinh viên đại học Việt Nam.
Tuy nhiên, doanh nghiệp cần các đối tác tại địa phương có tư cách pháp nhân rõ ràng, mạng lưới tiếp cận người thụ hưởng và khả năng quản lý, lập báo cáo kiểm toán rõ ràng và công khai tài chính. HBT có gần ba thập kỷ phối hợp với các cơ sở công lập và ngoài công lập, đồng thời chăm lo cho hàng nghìn người khuyết tật và trẻ mồ côi. Đây là nền tảng để Hội đề xuất vai trò đối tác triển khai các chương trình CSR. Thông qua mạng lưới của KVC, HBT kỳ vọng kết nối ổn định hơn với nguồn lực tài chính, cơ sở vật chất và chuyên môn y tế, thay vì vận động rời rạc từng doanh nghiệp.
Mục tiêu Hội đặt ra là xây dựng quan hệ hợp tác dài hạn, để KVC có thể giới thiệu HBT như một “đối tác CSR ưu tiên” với doanh nghiệp thành viên khi triển khai hoạt động tại Thành phố Hồ Chí Minh. Các hướng quan tâm gồm chăm sóc sức khỏe, phục hồi chức năng, giáo dục, đào tạo nghề và tạo sinh kế.
Từ trao đổi đến các đề xuất hợp tác cụ thể
Trong lĩnh vực y tế và phục hồi chức năng, HBT có kinh nghiệm tổ chức các đợt khám chữa bệnh miễn phí quy mô lớn, cấp kính khúc xạ, hỗ trợ mổ mắt và phẫu thuật cơ xương khớp. Một chương trình tại Xuân Lộc, Đồng Nai từng phục vụ 2.500 người. Trên cơ sở đó, Hội có thể đề nghị KVC kết nối bệnh viện, doanh nghiệp dược phẩm và đơn vị thiết bị y tế Hàn Quốc để hỗ trợ chi phí phẫu thuật chỉnh hình, thay thủy tinh thể và cung cấp xe lăn chất lượng cho người nghèo tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Trong giáo dục và tạo sinh kế, Hội định hướng vận động học bổng dài hạn cho trẻ khuyết tật, trẻ mồ côi từ bậc tiểu học đến đại học; đồng thời gắn đào tạo nghề với nhu cầu tuyển dụng. Nhóm người khuyết tật vận động nhẹ có thể đảm nhiệm một số công việc văn phòng và công nghệ thông tin. Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp của Hội có thể phối hợp với KVC để kết nối doanh nghiệp Hàn Quốc tại các khu chế xuất, khu công nghệ cao ở thành phố, hướng tới ký kết thỏa thuận đào tạo theo nhu cầu và tuyển dụng sau đào tạo. Hội cũng sẵn sàng nghiên cứu bổ sung tiếng Hàn cơ bản và kỹ năng văn hóa doanh nghiệp Hàn Quốc vào chương trình học.
Theo đánh giá của đoàn, các nội dung trong chuyến đi có thể bổ trợ cho nhau: Goodwill Store cung cấp kinh nghiệm về mô hình tạo sinh kế; việc tìm hiểu hoạt động tại Quốc hội Hàn Quốc mở rộng góc nhìn về chính sách và hành lang pháp lý; KVC kết nối doanh nghiệp và nguồn lực CSR để các chương trình có điều kiện triển khai. Hướng hợp tác này đặt trọng tâm vào lợi ích chung và khả năng chuyển kinh nghiệm thành hoạt động phù hợp với nhu cầu tại Việt Nam.
Sau chuyến đi, lãnh đạo HBT dự kiến báo cáo Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh về kết quả làm việc, đồng thời đề xuất thành phố hỗ trợ những nội dung cần thiết để triển khai các hướng hợp tác. Hội cũng dự kiến chuẩn bị hồ sơ năng lực bằng tiếng Hàn, trình bày rõ quy mô hoạt động, số liệu vận động hơn 90,4 tỷ đồng, hỗ trợ trên 81.500 lượt người trong nhiệm kỳ 2021-2025 và kết quả các chương trình khám chữa bệnh, qua đó làm rõ năng lực và tính minh bạch.
Bên cạnh hồ sơ năng lực, Hội dự kiến xây dựng các gói tài trợ cụ thể để trao đổi với KVC, như hỗ trợ phẫu thuật mắt thay thủy tinh thể cho 100 người hoặc cấp học bổng năm năm cho 50 trẻ mồ côi. Với Goodwill Store, Hội sẽ chuẩn bị sơ đồ mặt bằng và thông tin về cơ sở vật chất của Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp, làm cơ sở mời chuyên gia sang khảo sát và tư vấn mô hình chuỗi cung ứng bán lẻ hàng tái sử dụng.
HBT trân trọng cảm ơn Goodwill Store, đại diện Tòa nhà Quốc hội Hàn Quốc và KVC đã đón tiếp, hỗ trợ đoàn. Chuyến công tác mở rộng kết nối giữa các tổ chức, doanh nghiệp hai nước và gợi mở hướng chuyển từ trợ giúp nhân đạo truyền thống sang tạo cơ hội phát triển bền vững cho người khuyết tật, trẻ mồ côi tại Thành phố Hồ Chí Minh.
