Ngày 25/8/2026, tại Hà Nội, Hội Bảo trợ người khuyết tật Việt Nam tổ chức lớp tập huấn “Nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) trong học tập, làm việc, khởi nghiệp và phát triển sinh kế bền vững cho người khuyết tật”. Tham dự có Tiến sĩ Ngô Sách Thực, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hội Bảo trợ người khuyết tật Việt Nam; bà Trần Thị Dung, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Bảo trợ người khuyết tật Việt Nam; ông Vũ Đăng Minh, nguyên Trưởng ban Dân tộc, Tôn giáo Cơ quan Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Bảo trợ người khuyết tật Việt Nam; đại diện các bộ, ngành, địa phương cùng cán bộ Hội, hội viên và người khuyết tật trên cả nước.Lớp tập huấn có 200 học viên, trong đó 150 người tham dự trực tiếp và 50 người tham dự trực tuyến từ 28 tỉnh, thành Hội.
Từ tiếp cận công nghệ đến trao năng lực
Đại biểu tham dự Hội nghị Tập huấn.
Tiến sĩ Ngô Sách Thực, Chủ tịch Hội Bảo trợ người khuyết tật Việt Nam phát biểu Khai mạc.
Phát biểu khai mạc, Chủ tịch Hội Bảo trợ người khuyết tật Việt Nam Tiến sĩ Ngô Sách Thực nhấn mạnh, trong quá khứ, người khuyết tật phải đối mặt với nhiều rào cản trong tiếp cận thông tin, học nghề, tìm kiếm việc làm, giao tiếp, đi lại và tham gia thị trường lao động. Ngày nay, sự phát triển của công nghệ số và AI đang tạo ra những phương thức hỗ trợ mới, góp phần thu hẹp khoảng cách và mở rộng khả năng tham gia của người khuyết tật.
Từ công nghệ chuyển giọng nói thành văn bản, văn bản thành giọng nói, nhận diện hình ảnh, dịch thuật tự động, trợ lý thông minh đến các nền tảng học trực tuyến và thương mại điện tử, công nghệ đang từng bước làm thay đổi cách người khuyết tật học tập, làm việc và kết nối với xã hội.
“Công nghệ nếu được tiếp cận bình đẳng sẽ trở thành ‘đòn bẩy’; AI nếu được sử dụng đúng cách sẽ trở thành ‘trợ lý’; còn tri thức số sẽ trở thành một nguồn lực mới cho sự phát triển của mỗi người”, Chủ tịch Hội nhấn mạnh.
Theo đó, mục tiêu của lớp tập huấn không đơn thuần là giúp học viên biết thêm các công cụ công nghệ. Điều quan trọng hơn là trao năng lực để người khuyết tật tự tạo ra giá trị, chủ động hơn trong học tập, việc làm, khởi nghiệp và sinh kế.
Mỗi học viên được kỳ vọng sau khóa học có ít nhất một định hướng hoặc một việc làm cụ thể để đưa kiến thức vào thực tế; đồng thời tăng khả năng kết nối với chuyên gia, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo, các tổ chức xã hội và thị trường.
Công nghệ phải trở thành cơ hội thực tế
Với phương châm đưa công nghệ đến gần hơn với người khuyết tật, chương trình được tổ chức theo cả hai hình thức trực tiếp và trực tuyến, tập trung vào chủ đề “AI phụng sự và sinh kế cho người yếu thế”.
Bốn chuyên đề gồm: Kỹ năng ứng dụng AI trong công việc; sản xuất video ngắn và truyền thông số; livestream và bán hàng trực tuyến; xây dựng thương hiệu cá nhân. Nội dung do Giáo sư -TS Trần Văn Tín, Viện trưởng Viện Khoa học và Phát triển tài năng Việt Nam và ThS Lê Nhất Phương Hồng, Phó Viện Trưởng Viện Khoa học và Phát triển tài năng Việt Nam xây dựng, truyền đạt theo hướng trực quan, thực hành và có khả năng ứng dụng ngay.
Qua các chuyên đề, học viên được hướng dẫn cách xây dựng thương hiệu từ câu chuyện thật, tạo nội dung và video ngắn, đưa nội dung đến thu nhập, sử dụng AI hỗ trợ sản xuất video, livestream và bán sản phẩm.
Một điểm đáng chú ý là chương trình được thiết kế theo hướng tiếp cận cho nhiều nhóm khuyết tật. Người khiếm thị được cung cấp nội dung dạng văn bản thuần để sử dụng phần mềm đọc màn hình và thực hành AI bằng giọng nói; người khiếm thính tiếp cận nội dung bằng chữ và video có phụ đề; người khuyết tật vận động có thể học, thực hành trên điện thoại mà không cần di chuyển; người khuyết tật nặng được hỗ trợ thông qua người được ủy quyền.
Các học viên được sử dụng chung bộ tài liệu và có thể mở lại nội dung khóa học để tiếp tục nghiên cứu, thực hành. Hệ thống cũng hỗ trợ ghi nhận quá trình học tập của từng học viên.
Học viên tham gia thảo luận, thực hành.
Qua lớp tập huấn, hơn 85 học viên đã thực hành thành công các sản phẩm, video ứng dụng AI. Con số này không chỉ phản ánh kết quả của một ngày học tập, mà còn cho thấy một điều quan trọng hơn: khi được tạo điều kiện tiếp cận phù hợp, người khuyết tật có thể học, làm chủ và sử dụng công nghệ để tạo ra giá trị cho chính mình và cộng đồng.
Từ “học về công nghệ” đến “tạo ra giá trị”
Tiến sĩ Ngô Sách Thực, Chủ tịch Hội Bảo trợ người khuyết tật Việt Nam phát biểu Bế mạc.
Phát biểu Bế mạc lớp tập huấn, Chủ tịch Hội Bảo trợ người khuyết tật Việt Nam đánh giá cao những kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm mà các chuyên gia, báo cáo viên đã chia sẻ; đồng thời nhấn mạnh cả cơ hội và những rủi ro mà môi trường số đặt ra.
Thông tin sai lệch, lừa đảo trực tuyến, nguy cơ mất an toàn dữ liệu cá nhân, sự phụ thuộc quá mức vào công nghệ và khoảng cách số giữa các nhóm đối tượng là những vấn đề người khuyết tật cần được trang bị kỹ năng để chủ động phòng tránh.
Vì vậy, cùng với việc biết sử dụng công nghệ, mỗi người phải biết sử dụng công nghệ an toàn, có trách nhiệm với thông tin mình tạo ra và chia sẻ.
Đặc biệt, Chủ tịch Hội nhấn mạnh:
“Chúng ta phải chuyển mạnh từ ‘học về công nghệ’ sang ‘ứng dụng công nghệ để giải quyết công việc và tạo ra giá trị’.”
Đây cũng là điểm cốt lõi của lớp tập huấn. Giá trị của AI không nằm ở việc mỗi người biết thêm bao nhiêu công cụ, mà ở chỗ công nghệ có giúp họ học tốt hơn, làm việc hiệu quả hơn, tìm được việc làm, bán được sản phẩm, tăng thu nhập và từng bước tự chủ hơn hay không.
Một nội dung được Chủ tịch Hội đặc biệt lưu ý là cách nhìn và cách truyền thông về người khuyết tật.
Theo đó, cần không thương hại, không định kiến, mà phải phản ánh đúng năng lực, câu chuyện và kết quả thực tế của người khuyết tật; lấy người thật, việc thật làm nền tảng để tạo cơ hội và truyền cảm hứng.
Công nghệ không nên được sử dụng để nói thay người khuyết tật, mà cần giúp họ tự kể câu chuyện của mình, tự giới thiệu năng lực, sản phẩm và giá trị của mình. Khi đó, công nghệ thực sự trở thành công cụ trao quyền.
Từ một lớp tập huấn đến một quá trình đồng hành
Đối với Hội Bảo trợ người khuyết tật Việt Nam, chuyển đổi số và AI không chỉ là một nội dung về công nghệ, mà là một phương thức mới để thực hiện tốt hơn sứ mệnh bảo trợ, đồng hành và kiến tạo cơ hội phát triển cho người khuyết tật.
Thời gian tới, Hội sẽ tiếp tục xây dựng các mô hình “người khuyết tật số”, “sinh kế số”, “khởi nghiệp số”, tăng cường kết nối với chuyên gia, doanh nghiệp công nghệ, cơ sở đào tạo và các tổ chức xã hội; đồng thời đặt những nhu cầu thực tế của người khuyết tật trước các nhà khoa học, chuyên gia công nghệ để cùng tìm lời giải.
Những sáng kiến công nghệ hướng tới người yếu thế được các chuyên gia giới thiệu tại lớp, cùng thiện chí chuyển giao cho Hội, là minh chứng cho hướng hợp tác này: khoa học và công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi giải quyết được những vấn đề cụ thể của cuộc sống.
Hội cũng yêu cầu các cấp Hội không dừng lại ở việc tổ chức tập huấn, mà phải theo dõi, hỗ trợ và đo lường kết quả sau đào tạo. Mỗi học viên sau khi trở về địa phương cần trở thành một hạt nhân lan tỏa kiến thức, để một người được học có thể giúp nhiều người cùng tiến bộ.
Bởi mục tiêu cuối cùng không phải là có thêm những người “biết dùng AI”, mà là có thêm những người khuyết tật tự tin hơn, có năng lực hơn, có việc làm, có sinh kế và có khả năng tự chủ hơn trong cuộc sống.
Thông điệp được gửi gắm tại lớp tập huấn:
“Công nghệ mở ra cơ hội – AI gia tăng năng lực – kỹ năng tạo ra giá trị – sinh kế tạo nên tự chủ – và tự chủ tạo nên cuộc sống tốt đẹp hơn cho người khuyết tật.”
Ban Lãnh đạo Trung ương Hội và các học viên chụp ảnh lưu niệm.
Mai Thị Hạnh
Trưởng Ban Pháp luật - Truyền thông- Đối ngoại
